पांढरे केस काळे करणाऱ्या ७ प्रभावी तेलांचे प्रकार : नैसर्गिक उपाय

पहिला पांढरा केस दिसताच खूप वेळा कोणीतरी काही ना काही सल्ला देतो, “आवळ्याचे तेल लावा, कढीपत्ता उकळून लावा, केस पुन्हा काळे होतील.” पण पांढरे केस काळे करण्याचे तेल खरोखरच केसांचा नैसर्गिक रंग परत आणू शकते का?

केसांच्या मुळांमध्ये मेलेनिन, म्हणजे केसांना रंग देणारे रंगद्रव्य कमी प्रमाणात तयार होऊ लागल्यावर केस पांढरे होतात. आधीच पांढरे झालेले केस त्यांचा नैसर्गिक रंग पुन्हा मिळवून देणारे कोणतेही तेल किंवा उपचार विश्वासार्हपणे प्रभावी असल्याचे अजूनही सिद्ध झालेले नाही. पण, काही पांढऱ्या केसांसाठी तेल केसांचा कोरडेपणा आणि तुटणे कमी करण्यास किंवा केसांची काळजी घेण्यास मदत करू शकतात.

तेल लावल्याने पांढरे केस खरोखर काळे होऊ शकतात का?

सोप्या शब्दांत सांगायचे झाले, तर नाही! याची गॅरेंटी देता येत नाही.

केसांच्या मुळांमध्ये पुरेशा प्रमाणात मेलेनिन तयार होणे एकदा बंद झाले, तर फक्त बाहेरून तेल लावल्याने ही प्रक्रिया पुन्हा सुरू होते, याचे ठोस वैज्ञानिक पुरावे उपलब्ध नाहीत. त्वचारोगतज्ज्ञ सुद्धा सांगतात की, पांढऱ्या केसांचा नैसर्गिक रंग पुन्हा आणणारा विश्वासार्ह उपचार अजून उपलब्ध नाही.

आवळा आणि भृंगराज यांसारख्या वनस्पतींचा वापर पारंपरिक नैसर्गिक हेअर कलरमध्ये केला जात आहे. यामुळे केस काही प्रमाणात गडद दिसू शकतात. पण, याचा अर्थ केसांच्या मुळांमधून नैसर्गिक रंग पुन्हा तयार होऊ लागला आहे, असा होत नाही.

त्यामुळे पांढरे केस काळे करण्याचे तेल निवडताना त्याचा नेमका फायदा काय आहे, हे समजून घेणे अधिक महत्त्वाचे आहे. तेलामुळे केस आणि टाळूची काळजी घेता येते, पण त्याला पांढरे केस कायमचे काळे करणारा उपचार समजू नये.

पांढऱ्या केसांसाठी ७ तेलांचे प्रकार आणि त्यांचे खरे फायदे

हे तेलांचे प्रकार पांढऱ्या केसांची काळजी घेण्यासाठी वापरले जातात. पण, प्रत्येक तेलामुळे केस पुन्हा काळे होतील, अशी अपेक्षा ठेवणे योग्य नाही. त्यामुळे पांढऱ्या केसांसाठी तेल निवडताना त्याचा उपयोग केसांच्या आरोग्यासाठी कसा होऊ शकतो, हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.

१. आवळ्याचे तेल

आवळ्याचा वापर पारंपरिक पद्धतीने केसांची काळजी घेण्यासाठी आणि नैसर्गिक हेअर कलरमध्ये केला जात आहे. हे तेल खोबरेल तेलासोबतही लावले जाते.

काही संशोधनांमध्ये आवळ्याचा वापर नैसर्गिक रंग देणाऱ्या मिश्रणांमध्ये केला जात असल्याचे आढळते. मात्र, आधीच पांढरे झालेले केस कायमस्वरूपी काळे होतील, याचे माणसावर झालेल्या संशोधनाचे ठोस पुरावे उपलब्ध नाहीत.

त्यामुळे आवळ्याचे तेल हे केस काळे करण्यासाठी नैसर्गिक तेल म्हणून वापरण्यापेक्षा केसांची सामान्य काळजी घेण्यासाठी वापरणे अधिक योग्य ठरते.

२. भृंगराज तेल

भृंगराज हे आयुर्वेदिक केसांच्या काळजीमध्ये सुद्धा मोठ्या प्रमाणावर वापरले जाते. केस आणि टाळूची काळजी घेण्यासाठी ते वेगवेगळ्या तेलांमध्ये मिसळले जाते.

जुन्या संशोधनांमध्ये भृंगराजचा समावेश नैसर्गिक रंग देणाऱ्या मिश्रणांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या वनस्पतींमध्ये करण्यात आला आहे. तरीही, भृंगराजला अकाली पांढऱ्या केसांसाठी तेल किंवा केसांचा नैसर्गिक रंग परत आणणारा सिद्ध उपाय मानता येत नाही.

३. खोबरेल तेल

खोबरेल तेलाचा सर्वात स्पष्ट फायदा केसांच्या लांबीशी संबंधित आहे. एका अभ्यासात खोबरेल तेलामुळे केसांमधील प्रोटीन्सची कमतरता कमी होण्यास मदत झाल्याचे आढळले. त्यामुळे केसांचे नुकसान आणि केस तुटणे कमी करण्यास मदत होऊ शकते.

मात्र, खोबरेल तेल मेलेनिनचे प्रमाण थेट वाढवून पांढरे केस काळे करते, याचे कोणतेही ठोस पुरावे उपलब्ध नाहीत. म्हणूनच पांढऱ्या केसांसाठी तेल म्हणून खोबरेल तेलाचा वापर करताना त्याच्याकडून नैसर्गिक रंग परत मिळण्याची अपेक्षा ठेवू नये.

४. कढीपत्ता मिसळलेले खोबरेल तेल

कढीपत्ता आणि खोबरेल तेलाचे मिश्रण हा पांढऱ्या केसांसाठी लोकप्रिय घरगुती उपाय आहे. वेळेआधी केस पांढरे होणे थांबवण्यासाठी याचा वापर केला जातो.

पण, कढीपत्त्यामुळे पांढऱ्या केसांचा नैसर्गिक रंग पुन्हा येऊ शकतो, हे सिद्ध करणारा चांगल्या दर्जाचा मानवांवरील अभ्यास अजून उपलब्ध नाहीत. त्यामुळे याचा वापर केसांच्या सामान्य काळजीचा एक भाग म्हणून करा, पक्क्या उपचाराप्रमाणे नाही.

यामुळे केस पांढरे होणे थांबवण्यासाठी तेल शोधताना कढीपत्त्याचे तेल हा एक लोकप्रिय पर्याय असला, तरी त्याच्या परिणामांबाबत वैज्ञानिक पुरावे लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

५. काळ्या तिळाचे तेल

केस आणि टाळू कोरडे होऊ नयेत यासाठी तिळाच्या तेलाचा वापर करता येतो. काळ्या तिळाचा वापरही पारंपरिक पद्धतीने वेळेआधी पांढरे होणाऱ्या केसांसाठी केला जात आहे.

मात्र, काळ्या तिळाच्या तेलामुळे पांढरे केस पुन्हा काळे होतात, याचे विश्वासार्ह वैज्ञानिक पुरावे उपलब्ध नाहीत.

त्यामुळे काळ्या तिळाचे तेल हे केस काळे करण्यासाठी नैसर्गिक तेल म्हणून नव्हे, तर केस आणि टाळूच्या निगेसाठी वापरणे अधिक योग्य आहे.

६. ब्राह्मीचे तेल

ब्राह्मी मिसळलेले तेल खूप वेळा डोक्याची मालिश आणि आरामासाठी वापरले जाते. ताणतणाव हा केस वेळेआधी पांढरे होण्याशी संबंधित एक कारण असू शकतो. मात्र, याचा अर्थ ब्राह्मीचे तेल थेट पांढरे केस काळे करेल, असा होत नाही. ताणतणाव नियंत्रित करणे आणि तेलामुळे केसांचा नैसर्गिक रंग परत आणणे या दोन वेगवेगळ्या गोष्टी आहेत.

ताणतणाव नियंत्रित करणे आणि तेलामुळे केसांचा नैसर्गिक रंग परत आणणे या दोन वेगवेगळ्या गोष्टी आहेत. त्यामुळे अकाली पांढऱ्या केसांसाठी तेल वापरताना त्याचा उद्देश केसांची काळजी घेणे आणि टाळूला आराम देणे असा ठेवणे योग्य आहे.

७. रोझमेरी मिसळलेले तेल

रोझमेरी तेलाचा केसांच्या वाढीवर होणाऱ्या परिणामाबाबत काही संशोधन उपलब्ध आहे. एका छोट्या अभ्यासात सहा महिन्यांच्या वापरानंतर केसांच्या संख्येत सुधारणा झाल्याचे आढळले. मात्र, हा अभ्यास आनुवंशिक कारणांमुळे केस पातळ होण्याच्या समस्येवर करण्यात आला होता; पांढरे केस काळे करण्यासाठी नव्हता.

त्यामुळे रोझमेरीला पांढरे केस काळे करण्याचे तेल मानण्याऐवजी केसांच्या सामान्य काळजीशी जोडून पाहणे अधिक योग्य आहे.

केस पांढरे होणे कसे थांबवावे किंवा त्याचा वेग कसा कमी करावा?

तुमच्या मनात केस पांढरे होणे थांबवण्यासाठी तेल कोणते वापरावे असा प्रश्न असेल, तर फक्त तेल लावण्यावर लक्ष देणे पुरेसे नाही.

केस पांढरे होण्यावर कुटुंबातून मिळालेल्या आनुवंशिक गुणांचा मोठा प्रभाव असतो आणि त्यात बदल करता येत नाही. तरीही, त्वचारोगतज्ज्ञांच्या मते काही सवयी वेळेआधी केस पांढरे होण्याचा वेग कमी करण्यास मदत करू शकतात:

• पुरेसे व्हिटॅमिन्स आणि मिनरल्स असलेला संतुलित आहार घ्या.

• पुरेशी आणि नियमित झोप घ्या.

• दीर्घकाळ राहणारा ताणतणाव नियंत्रित करण्याचा प्रयत्न करा.

• धूम्रपान टाळा.

• कडक सूर्यप्रकाशात केस झाकून ठेवा.

जर तुम्ही अकाली पांढऱ्या केसांसाठी तेल वापरत असाल, तरी या सवयींकडे दुर्लक्ष करू नका. केस पांढरे होण्यामागे केवळ बाह्य कारण नसू शकते, त्यामुळे संपूर्ण केसांच्या आरोग्याकडे लक्ष देणे आवश्यक आहे.

पांढऱ्या केसांवरचा उपचार फक्त तेल लावून का होणार नाही?

जर काही पांढरे केस हळूहळू वाढत असतील आणि तुमच्या कुटुंबातही कमी वयात केस पांढरे होण्याची समस्या असेल, तर त्यामागचे कारण बऱ्याच अंशी आनुवंशिक असू शकते.

मात्र, खालीलपैकी लक्षणे दिसत असतील, तर डॉक्टरांशी बोलणे अधिक योग्य ठरेल:

• अगदी कमी वयात केस झपाट्याने पांढरे होत असतील

• त्यासोबत केस जास्त गळत असतील किंवा केस पातळ होत असतील

• खूप जास्त थकवा किंवा अशक्तपणा जाणवत असेल

• त्वचेच्या रंगात बदल दिसत असेल

• थायरॉइडशी संबंधित इतर समस्याही जाणवत असतील

अशा परिस्थितीत पांढऱ्या केसांवरील उपाय सुरू करताना फक्त नवीन तेल शोधण्यावर भर देऊ नये. सर्वात आधी केस पांढरे होण्यामागे उपचार करता येण्यासारखे कोणते कारण आहे का, हे तपासणे महत्त्वाचे आहे.

निष्कर्ष

आवळा, भृंगराज, खोबरेल तेल, कढीपत्ता, तीळ, ब्राह्मी आणि रोझमेरीपासून तयार केलेले तेल केसांच्या काळजीसाठी वापरता येतात. यापैकी काही तेल केसांचा कोरडेपणा आणि केस तुटणे कमी करण्यासही मदत करू शकतात.

मात्र, आधीच पांढरे झालेले केस कायमस्वरूपी पुन्हा काळे करणारे कोणतेही तेल अजून सिद्ध झालेले नाही. त्यामुळे पांढऱ्या केसांवरील उपाय म्हणून तेलाचा वापर केसांच्या काळजीचा एक भाग म्हणून करा आणि केस वेळेआधी पांढरे होण्याचे प्रमाण वाढत असेल, तर त्यामागचे खरे कारणही समजून घ्या.

तुम्ही केस काळे करण्यासाठी नैसर्गिक तेल शोधत असाल, तर त्याचा वापर करताना त्याच्या मर्यादा समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. तेलामुळे केसांना पोषण, ओलावा आणि निगा मिळू शकते; मात्र ते पांढरे झालेले केस पुन्हा कायमचे काळे करेल, असे मानण्याचे ठोस पुरावे नाहीत.

पांढरे केस होण्यासोबतच केसगळती किंवा केस पातळ होण्याचे प्रमाणही वाढत आहे का? मग ट्रायाची मोफत हेअर टेस्ट घ्या आणि तुमच्या केसांच्या समस्येमागचे कारण समजून घ्या.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)

१. कोणतेही तेल पांढरे केस पुन्हा काळे करू शकते का?

आधीच पांढरे झालेले केस विश्वासार्हपणे नैसर्गिकरित्या पुन्हा काळे करणारे कोणतेही तेल अजून सिद्ध झालेले नाही. मात्र, तेल केसांच्या काळजीसाठी मदत करू शकते.

२. पांढऱ्या केसांसाठी कोणते तेल चांगले आहे?

आवळ्याचे तेल, भृंगराज तेल आणि खोबरेल तेल केसांच्या सामान्य काळजीसाठी वापरता येतात. तुमच्या केसांची आणि टाळूची गरज लक्षात घेऊन तेलाची निवड करा.

३. आवळ्याचे तेल पांढरे केस काळे करते का?

आवळ्याचा वापर पारंपरिक नैसर्गिक रंग देणाऱ्या मिश्रणांमध्ये केला जातो. मात्र, आवळ्याचे तेल लावल्याने पांढरे केस कायमस्वरूपी पुन्हा काळे होतात, याचे मानवांवर झालेल्या संशोधनाचे कोणतेही ठोस पुरावे उपलब्ध नाहीत.

संदर्भ : 

1. American Academy of Dermatology Association. (2024). What Causes Gray Hair, and Can I Stop It?

2. Poonia, K., & Bhalla, M. (2024). Premature Graying of Hair: A Comprehensive Review and Recent Insights. Indian Dermatology Online Journal, 15(5), 721–731. DOI: 10.4103/idoj.idoj_807_23.

3. Kumar, A. B., Shamim, H., & Nagaraju, U. (2018). Premature Graying of Hair: Review with Updates. International Journal of Trichology, 10(5), 198–203. DOI: 10.4103/ijt.ijt_47_18.

4. Rele, A. S., & Mohile, R. B. (2003). Effect of Mineral Oil, Sunflower Oil, and Coconut Oil on Prevention of Hair Damage. Journal of Cosmetic Science, 54(2), 175–192.

5. Panahi, Y., et al. (2015). Rosemary Oil vs Minoxidil 2% for the Treatment of Androgenetic Alopecia: A Randomized Comparative Trial. Skinmed, 13(1), 15–21.

Read More Blogs

लगेच केस काळे करण्याचे घरगुती उपाय आणि आधुनिक उपचार

Quick Answer तरुण असो किंवा वयस्कर व्यक्ती असो, सध्याची परिस्थिती अशी आहे की अनेकांना ...

कमी वयात केस पांढरे होण्याची कारणे आणि उपाय

Quick Answer वयाच्या 21 ते 25 व्या वर्षी केस पांढरे होण्यामागे अनुवंशिकता, पोषणाची ...

नवीन केस उगवण्यासाठी कोणते तेल सर्वोत्तम आहे? टक्कल पडण्यावर उपाय काय?

Quick Answer रोझमेरी, पेपरमिंट, आवळा आणि भृंगराज यांसारखे तेलाचे प्रकार टाळूला पोषण...

पातळ केस दाट करण्यासाठी घरगुती उपाय, डाएट आणि व्हिटॅमिन्स

Quick Answer पातळ केस दाट कसे करावे? यासाठी फक्त घरगुती उपायांवर अवलंबून राहणे पुरे...